Türkçe | English

Kurumsal

YAYINLAR

Yatırım Teşvik Rehberi Adıyaman Yatırım Fırsatları Adıyaman Tütün Raporu Adıyaman Maden ve Enerji Kaynakları Raporu Adıyaman Sanayisinin Üretim ve Teknolojik Altyapısının Araştırılması Adıyaman İnanç Turizmi Raporu Adıyaman Dış Ticaret Raporu Adıyaman Hazır Giyim Konfeksiyon Raporu TRC1 Kentsel Yaşam Kalitesi Araştırması - Kilis Kent Merkezi TRC1 Konut İKA Stratejik Plan 2019 - 2023

Adıyaman Tütün Raporu

Tütün, kurutulmuş yapraklarından yararlanılan tek yıllık bir endüstri bitkisidir. Tütün bitkisinin kurutulmuş yaprağı, tütün mamulleri sanayiinin temel hammaddesini oluşturur. Bilinen tütün mamulleri; sigara, sigar (puro, sigarillo), tömbeki, pipo, enfiye, kıyılmış tütün ve çiğneme tütünüdür. Dünyada, 120’dan fazla ülkede her yıl yaklaşık 4 milyon hektar alanda tütün tarımı yapılmakta ve 6-7 milyon ton yaprak tütün elde edilmektedir (Gümüş, 2009).          

  

Türkiye’de tütün, cumhuriyet öncesi ve sonrası devamlı olarak özel kanunlarla düzenlenen özel bir ürün olmuş, piyasası devlet tekeli şeklinde devamlı kontrol altında tutulmuştur. 4733 Sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’la tütün piyasası serbest hale getirilmiş olsa da kamunun denetim, düzenleme ve gözetimi devam ettirilmiştir. Son yıllarda Türkiye tütün sektöründe köklü değişiklikler yaşanmıştır. Üretici tütünlerinin pazarlama organizasyonu değişmiş, destekleme alımları sona erdirilmiş ve bunlara bağlı olarak üretici sayısı, üretim alanı ve üretim miktarında büyük azalmalar yaşanmıştır. Buna ek olarak Tekel Genel Müdürlüğü yerine yeni kurulan Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) piyasa düzenleme, gözetim ve denetim görevlerini üstlenmiştir.

 

Üretimden değerlendirme aşamasına kadar istihdam sağlayan tütün, birçok bölgemizde yüzyıllardır yaygın olarak aile tarımı şeklinde üretilmekte, milli gelir açısından ülke ekonomisinde önemli bir yer işgal etmektedir. Farklı ekoloji ve mikro klimalara bağlı olarak ülkemizde çok çeşitli tip tütünlerin üretimi yapılmaktadır. Türkiye’de üretilen tütünlerin %98’i “sun-cured” tipi oriental tütünler olup güneşte kurutulan düşük şeker ve nikotin seviyesine sahip tütünlerdir. Geri kalan kısmı temel olarak “dark air-cured” (havalandırma ile kurutulmuş tütün çok miktarda şeker ve nikotin içeren “sigar” tütün), “flue-cured” (yapay olarak kısa sürede kurutulan tütün yüksek miktar şeker ve orta miktar nikotin içeren “virginia” tütün) ve “light air-cured” (havalandırma ile kurutulmuş tütün az miktar şeker ve nikotin içeren “burley” tütün) üretimi şeklindedir.

 

Yerli tütün üretimi, 1994 yılına kadar hızla artış kaydetmiştir (DPT, 2004). Tütün üretiminin fiyata oldukça duyarlı olması ve uygulanan yüksek fiyat politikaları sebebiyle ürün zamanla normal ekolojisini aşarak taban araziye yerleşmiş ve tütün üretimimiz diğer ürünler aleyhine artarak üretim bölgelerindeki bitki deseninin bozulmasına sebep olmuştur. Bazı yıllarda, yüksek düzeylerdeki stok varlığı maliyetin (bakım masrafları) artmasına sebep olduğundan dolayı zaman zaman ürünün imhası yoluna gidilmiştir. Türkiye’de tütüne olan iç ve dış talepte yıllar itibariyle çok büyük değişiklikler görülmemektedir. Türkiye iç tüketimi 70–80 bin ton, yıllık ihracatı ise yaklaşık 100–125 bin ton civarındadır. Bu verilerden yola çıkarak rasyonel tütün üretimimizin stok ihtiyacı ile beraber 200–225 bin ton civarında olması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

 

21.yüzyılda özellikle gelişmiş ülkelerde tütün ve tütün sektörü, artan sağlıklı yaşam bilinciyle önemini yitirme eğilimindedir. Ancak bu durum gelişmekte olan ülkelerde geçerli olmamakla birlikte sigara içenlerin sayısı ve oranı giderek artmaktadır. Örneğin 1984 sonrası dönemde sigara tüketimi Türkiye’de % 80 artarken Amerika Birleşik Devletleri’nde %30 azalmıştır.

 

Tütünün geleceği; bir tarafta hızla artan dünya nüfusu ve özellikle gelişmekte olan ülkelerde tütün talebinin artması, diğer tarafta tütün mamullerinin neden olduğu hastalıklar ve bu alandaki sağlık harcamalarının yüksek miktarlarda olması nedeniyle tüketimin azalması arasındaki rekabete bağlıdır. Kısaca, gelecekte tütün tüketimi tütün mamulleri için tahsil edilecek yüksek vergi artışı, fiyat artışı, tütün mamülleri tüketimindeki sınırlandırmalar, tütün kullanımından kaynaklanan sağlık problemleri ve tütün mamulleri satan kuruluş ve şirketlerin yapacakları reklama bağlı olarak kendini gösterecektir.

 

Adıyaman tütünü, tek başına, herhangi bir katkı maddesi kullanmadan, içilebilen bir tütün özelliğine sahip olması ile özellikle iç tüketimde sarmalık kıyılmış tütün olarak oldukça geniş bir tüketici kitlesine sahiptir. Bu tüketici talebinin ithal tütün yerine yerli üretim ile karşılanması gerekmektedir. Böylece bu sektörden geçimini sağlayanların korunması temin edilecek, yabancı tütün ve mamulleri için ödenen paranın yurt içinde kalması sağlanacak, döviz kaybı önlenmiş olacaktır.

 

Bu raporda kullanılan bilgi ve veriler, FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Organizasyonu - Food and Agriculture Organization of the United Nations), USDA (Birleşik Devletler Tarım Bakanlığı - United States Department of Agriculture), TUİK (Türkiye İstatistik Kurumu), TAPDK (Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu), Mülga Tekel, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, İhracatçı Birlikleri ve sair değişik kaynaklardan derlenmiştir. Verilerin tashihi ve bilgi alış-verişi için bazı kamu kuruluşları, özel sektör temsilcileri ve STK’lar ile çeşitli görüşmeler yapılmıştır.

 

Bu çalışmada genel olarak tütün üretimi ve tüketimi, özel olarak ise Adıyaman ili tütün üretiminin durumu, sorunları ve çözüm önerileri analiz edilmiş, ayrıca tütün konusunda yatırım yapmayı düşünen müteşebbisler için gerekli bilgiler verilmiştir. İpekyolu Kalkınma Ajansı tarafından hazırlanan bu rapor sonucu Adıyaman ilinde öncelikle tütün üreticileri, tütün pazarlaması ve tütün satışı olmak üzere tütün sektörünün bugününe ışık tutması, geleceğine katkı sağlanması hedeflenmektedir.

 

http://www.investinadiyaman.gov.tr/upload/download/Adiyaman-Tutun-Raporu-271794.pdf

 


Copyright 2013 AYDO

Anasayfa   |   İletişim

Alitaşı M. Gölbaşı C. No:137 Kat:4 ADIYAMAN

Tel : +90 416 213 14 44-46 Fax : +90 416 213 14 45
E-mail : info@investinadiyaman.gov.tr